18 października na ulicy Romualda Traugutta w Ostrowcu Świętokrzyskim odsłonięto mural upamiętniający rodaków, którzy ponad 160 lat temu chwycili za broń w powstaniu styczniowym. Był to jeden z najdłuższych i najbardziej dramatycznych zrywów w dziejach Polski. Choć zakończył się klęską, jego znaczenie pozostaje ogromne – świadczy o nieugiętej woli życia w wolnej ojczyźnie i gotowości do obrony narodowych wartości.
Wśród powstańców byli również mieszkańcy Ostrowca i okolic. Na jednej ze ścian muralu upamiętniono weteranów powstania: Jana Feliksa Mrozowskiego, Aleksandra Sybilskiego, Józefa Kazimierskiego, Pawła Kostrzewę, Antoniego Czerwińskiego oraz Zygmunta Sas-Saskiego. Po zakończeniu zrywu w większości związali swój los z miastem, wpisując się w jego lokalną historię oraz pamięć kolejnych pokoleń.
Mural ma także szerszy wymiar symboliczny. Dzięki współpracy z historykami potwierdzono, że w tym miejscu swoją historię pozostawiła również późniejsza generacja: opozycja antykomunistyczna. W czasach stanu wojennego na murze pojawiły się słowa „Kłamią nas”. Napis, zachowany na fotografii i wkomponowany w kompozycję, tworzy dziś pomost między walką powstańców 1863 roku a dążeniem do wolności i prawdy w XX wieku.
Realizacja przedsięwzięcia była możliwa dzięki zaangażowaniu wielu osób i instytucji. Podziękowania kierowane są do Jakuba Relidgi za przygotowanie projektu, artysty Bartosza Jakubca za wykonanie muralu, Kamila Kaptura z Muzeum Historyczno-Archeologicznego w Częstocicach za wsparcie merytoryczne, Starostwa Powiatowego w Ostrowcu oraz Spółdzielni Mieszkaniowej „Hutnik” za poparcie inicjatywy, a także do wszystkich osób, które wsparły jej realizację. Projekt został zrealizowany dzięki grantowi Narodowego Instytutu Wolności w konkursie „Historia i patriotyzm” Federacji Patriotycznej.
Mural ma nie tylko zdobić przestrzeń publiczną, lecz przede wszystkim przypominać, że wolność nigdy nie była dana raz na zawsze, wymagała walki, a następnie troski i pielęgnowania. Odsłonięty obiekt jest zarówno elementem sztuki w przestrzeni miasta, jak i ważnym symbolem pamięci o tych, którzy mieli odwagę stanąć po stronie prawdy i wolnej Polski.
Cześć i chwała bohaterom.
